(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.94. అధ్యాయః 094
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
కర్ణాల్లంనయోర్యుద్ధారంభః॥ 1 ॥
ద్రౌణినా దుర్యోధనాయ హితాఖ్యానం॥ 2 ॥
తేన తదనాదృత్య రణాయ సేనానియోజనం॥ 3 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-94-0x(5058)(59591)
తద్దేతనాగాసురసిద్ధయక్షై--
ర్గంధర్వరక్షోప్సరసాం చ సంఘైః।
బ్రహ్మర్షిరాజర్షిసుపర్ణజుష్టం
బభౌ వియద్విస్మయనీయరూపం॥ 8-94-1(59592)
నానద్యమానం నినదైర్మనోజ్ఞై--
ర్వాదిత్రగీతస్తుతినృత్యహాసైః।
సర్వేఽంతరిక్షం దదృశుర్మనుష్యాః
ఖస్థాశ్చ తద్విస్మయనీయరూపం॥ 8-94-2(59593)
తతః ప్రహృష్టాః కురుపాండుయోధా
వాదిత్రశంఖస్వనసింహనాదైః।
వినాదయంతో వసుధాం దిశశ్చ
స్వనేన సర్వాంద్విషతో నిజఘ్నుః॥ 8-94-3(59594)
నరాశ్వమాతంగరథైః సమాకులం
శరాసిశక్త్యృష్టినిపాతదుఃసహం।
అభీరుజుష్టం హతదేహసంకులం
రణాజిరం లోహితమాబభౌ తదా॥ 8-94-4(59595)
[బభూవ యుద్ధం కురుపాండవానాం
యథా సురాణామసురైః సహాభవత్।]
తథా ప్రవృతే తుములే సుదారుణే
ధనంజయశ్చాధిరథిశ్చ సాయకైః।
దిశశ్చ సైన్యం చ శితైరజిహ్మగైః
పరస్పరం ప్రావృణుతాం సుదంశితౌ॥ 8-94-5(59596)
తతస్త్వదీయాశ్చ పరే చ సాయకైః
కృతేఽంధకారే దదృశుర్న కించన।
భయాతురా ఏకరథౌ సమాశ్రయం--
స్తతోఽభవత్త్వద్భుతమేవ సర్వతః॥ 8-94-6(59597)
తతోఽస్త్రమస్త్రేణ పరస్పరం తౌ
విధూయ వాతావివ పూర్వపశ్చిమౌ।
ఘనాంధకారే వితతే తమోనుదౌ
యథోదితౌ తద్వదతీవ రేజతుః॥ 8-94-7(59598)
న చాభిసర్తవ్యమితి ప్రచోదితాః
పరే త్వదీయాశ్చ తథాఽవతస్థిరే।
మహారథౌ తౌ పరివార్య సర్వతః
సురాసురాః శంబరవాసవావివ॥ 8-94-8(59599)
మృదంగభేరీపణవానకస్వనై--
ర్నినాదితే వాహనశంఖనిస్వనైః।
తౌ సింహనాదైర్బభతుర్నరోత్తమౌ
పతంగచంద్రావివ దుఃసహావుభౌ॥ 8-94-9(59600)
మహాధనుర్మండులమధ్యగావుభౌ
సువర్చసౌ బాణసహస్రదీధితీ।
దిధక్షమాణౌ సచరాచరం జగ--
ద్యుగాంతసూర్యావివ దుఃసహౌ రణే॥ 8-94-10(59601)
ఉభావజేయావహితాంతకావుభా--
వుభౌ జిఘాంసూ కృతినౌ పరస్పరం।
మహాహవే వీతభయౌ సమీయతు--
ర్మహేంద్రజంభావివ కర్ణపాండవౌ॥ 8-94-11(59602)
తతో మహాస్త్రాణి మహాధనుర్ధరౌ
విముంచమానావిషుభిర్భయానకైః।
నరాశ్వనాగానమితాన్నిజఘ్నతుః
పరస్పరం చాపి మహారథౌ నృప॥ 8-94-12(59603)
తతో విసస్రుః పునరర్దితా నరా
నరోత్తమాభ్యాం కురుపాండవాశ్రయాః।
సనాగపత్త్యశ్వరథా దిశో ద్రుతా--
స్తథా యథా సింహహతా వనౌకసః॥ 8-94-13(59604)
తతస్తు దుర్యోధనభోజసౌబలాః
కృపో గురోశ్చాపి సుతో మహాహవే।
మహారథాః పంచ ధనంజయాచ్యుతౌ
శరైః శరీరార్తికరైరతాడయన్॥ 8-94-14(59605)
ధనూంషి తేషామిషుధీంధ్వజాన్హయా--
న్రథాంశ్చ సూతాంశ్చ ధనంజయః శరైః।
సమం ప్రమధ్యాశు పరాన్సమంతతః
శరోత్తమైర్ద్వాదశభిన్న సూతజం॥ 8-94-15(59606)
అథాభ్యధావంస్త్వరితాః శతం రథాః
శతం గజాశ్చార్జునమాతతాయినః।
శకాస్తుషారా యవనాశ్చ సాదినః
సహైవ కాంభోజవరైర్జిఘాంసవః॥ 8-94-16(59607)
వరాయుధాన్పాణిగతైః శరైః సహ
క్షురైర్న్యకృంతత్ప్రపతఞ్శిరాంసి చ।
హయాంశ్చ నాగాంశ్చ రథాంశ్చ యుధ్యతో
ధనంజయఋ శత్రుగణాన్క్షితౌ క్షిణౌత్॥ 8-94-17(59608)
తతోఽంతరిక్షే సురతూర్యనిఃస్వనాః
ససాధువాదా హృషితైః సమీరితాః।
నిపేతురప్యుత్తమపుష్పవృష్టయః
సురూపగంధాః పవనేరితాః శుభాః॥ 8-94-18(59609)
తదద్భుతం దేవమనుష్యసాక్షికం
సమీక్ష్య భూతాని విసిస్మియుస్తదా।
తవాత్మజః సూతసుతశ్చ న వ్యథాం
న విస్మయం జగ్మతురేకనిశ్చయౌ॥ 8-94-19(59610)
అథాబ్రవీద్ద్రోణసుతస్తవాత్మజం
కరం కరేణ ప్రతిపీడ్య సాంత్వయన్।
ప్రసీద దుర్యోధన శాంయ పాండవై--
రలం విరోధేన ధిగస్తు విగ్రహం॥ 8-94-20(59611)
హతో గురుర్బ్రహ్మసమో మహాస్త్రవి--
త్తథైవ భీష్మప్రముఖా మహారథాః।
అహం త్వవధ్యో మమ చాపి మాతులః
ప్రశాధి రాజ్యం సహ పాండవైశ్చిరం॥ 8-94-21(59612)
ధనంజయః స్యాస్యతి వారితో మయా
జనార్దనో నైవ విరోధమిచ్ఛతి।
యుధిష్ఠిరో భూతహితే రతః సదా
వృకోదరస్తద్వశగస్తథా యమౌ॥ 8-94-22(59613)
త్వయా తు పార్థైశ్చ కృతే చ సంవిదే
ప్రజాః శివం ప్రాప్నుయురిచ్ఛయా తవ।
వ్రజంతు శేషాః స్వపురాణి పార్థివా
నివృత్తవైరాశ్చ భవంతు సైనికాః।
న చేద్వచః శ్రోష్యసి మే నరాధిప
ధ్రువం హి తప్తోఽసి హతోఽరిభిర్యుధి॥ 8-94-23(59614)
వృద్ధం పితరమాలోక్య గాంధారీం చ యశస్వినీం।
కృపాలుర్ధర్మరాజో హి యాచితః శమమేష్యతి॥ 8-94-24(59615)
యథోచితం చ వై రాజ్యమనుజ్ఞాస్యతి తే ప్రభుః।
విపశ్చిత్సుమతిర్వీరః సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వవిత్॥ 8-94-25(59616)
వైరం నేష్యతి ధర్మాత్మా స్వజనే నాస్త్యతిక్రమః।
న విగ్రహమతిః కృష్ణా స్వజనే ప్రతినందతి॥ 8-94-26(59617)
భీమసేనార్జునౌ చోభౌ మాద్రీపుత్రౌ చ పాండవౌ।
వాసుదేవమతే చైవ పాండవస్య చ ధీమతః।
స్థాస్యంతి పురుషవ్యాఘ్రాస్తయోర్వచనగౌరవాత్॥ 8-94-27(59618)
రక్ష దుర్యోధనాత్మానమాత్మా సర్వస్య భాజనం।
జీవనే యత్నమాతిష్ఠ జీవన్భద్రాణి పశ్యతి॥ 8-94-28(59619)
రాజ్యం శ్రీశ్చైవ భద్రం తే జీవమానే చ కల్పతే।
మృతస్య తు ఖలు కౌరవ్య నైవ రాజ్యం కుతః సుఖం॥ 8-94-29(59620)
లోకవృత్తమిదం వృత్తం ప్రవృత్తం పశ్య భారత।
శాంయ త్వం పాండవైః సార్ధం శేషం రక్ష కులస్య చ॥ 8-94-30(59621)
మా భూత్స కాలః కౌరవ్య యదాఽహమహితం వచః।
బ్రూయాం కామం మహాబాహో మాఽవమంస్థా వచో మమ॥ 8-94-31(59622)
ధర్మిష్ఠమిదమత్యర్థం రాజ్ఞశ్చైవ కులస్య చ।
ఏతద్ధి పరమం శ్రేయః కురువంశస్య వృద్ధయే।
ప్రయాహి తం చ గాంధారే కులస్య చ సుఖావహం॥ 8-94-32(59623)
పథ్యమాయతిసంయుక్తం కర్ణోఽప్యర్జునమాహవే।
న జేష్యతి నరవ్యాఘ్ర ఇతి మే నిశ్చితా మతిః॥ 8-94-33(59624)
రోచతాం తే నరశ్రేష్ఠ మమైతద్వచనం శుభం।
అతోఽన్యథా హి రాజేంద్ర వినాశః సుమహాన్భవేత్॥ 8-94-34(59625)
ఇదం చ దృష్టం జగతా సహ త్వయా
కృతం యదేకేన కిరీటమాలినా।
యథా న కుర్యాద్బలభిన్న చాంతకో
న చ ప్రచేతా భగవాన్న యక్షరాట్॥ 8-94-35(59626)
అతోఽపి భూయాన్స్వగుణైర్ధనంజయో
న చాతివర్తిష్యతి మే వచోఽఖిలం।
తవానుయాత్రాం చ సదా కరిష్యతి
ప్రసీద రాజేంద్ర శమం త్వమాప్నుహి॥ 8-94-36(59627)
మమాభిమానః పరమః సదా త్వయి
బ్రవీంయతస్త్వాం పరమాచ్చ సౌహృదాత్।
నివారయిష్యామి చ కర్ణమాహవే
మహాన్హి మేఽస్తి ప్రణయోఽథ సూతజే॥ 8-94-37(59628)
వదంతి మైత్రీం సహజాం విచక్షణా--
స్తథైవ సాంనా చ ధనేన చార్జితాం।
ప్రతాపతశ్చోపనతాం చతుర్విధాం
తదస్తి సర్వం తవ పాండవేషు॥ 8-94-38(59629)
నిసర్గతస్తే తవ వీర బాంధవాః
పునశ్చ సాంనా హితమాప్నుయుః ప్రభో।
త్వయి ప్రసన్నే యది మిత్రతాం గతే
హితం కృతం స్యాజ్జగతస్త్వయాఽతులం॥ 8-94-39(59630)
ఇతీదముక్తః సుహృదా వచో హితం
విచింత్య నిఃశ్వస్య చ దుర్మనాఽబ్రవీత్।
యథా భవానాహ సఖే తథైవ త--
న్మమాపి విజ్ఞాపయతో వచః శృణు॥ 8-94-40(59631)
నిహత్య దుఃశాసనముక్తవాన్బహు
ప్రహస్య శార్దూలవదేష దుర్మతిః।
వృకోదరస్తద్వృదయే మమ స్థితం
న తత్పరోక్షం భవతః కుతః శమః॥ 8-94-41(59632)
న చాపి కర్ణం ప్రసహేద్రణేఽర్జునో
మహాగిరిం మేరుమివోగ్రమారుతః।
న చాశ్వసిష్యంతి పృథాత్మజా మయి
ప్రసహ్య వైరం బహుశో విచింత్య॥ 8-94-42(59633)
న చాపి కర్ణం గురుపుత్ర సంయుగా--
దుపారమేత్యర్హసి వీర భాషితుం।
శ్రమేణ యుక్తో మహతాద్య ఫల్గున--
స్తమేష కర్ణః ప్రసభం హనిష్యతి॥ 8-94-43(59634)
`వసుంధరాయాః పరివర్తనం భవే--
ద్వ్రజేచ్చ శోషం మకరాలయోఽర్ణవః।
ప్లవేయురప్యద్రివరా మహాంబుధౌ
న చార్జునో జేష్యతి కర్ణమాహవే॥ 8-94-44(59635)
అపాం పృథివ్యా నభసో నభస్వతః
సుతిగ్మదీప్తేశ్చ హిరణ్యరేతసః।
అభావ ఏషామపి సర్వతో భవే--
న్న చార్జునో జేష్యతి కర్ణమాహవే'॥ 8-94-45(59636)
తమేవముక్త్వాఽప్యనునీయ చాసకృ--
త్తవాత్మజః స్వాననుశాస్తి సైనికాన్।
ద్రుతం ఘ్నతాభిద్రవతాహితానిమా--
నహీనసత్వాః కిము జోషమాసతే॥ ॥ 8-94-46(59637)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః॥ 94 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-94-6 ఏకౌ ముఖ్యౌ రథౌ రథినౌ కర్ణార్జునౌ॥
8-94-7 తమోనుదౌ సూర్యబంద్రౌ॥
8-94-8 నచ అభిసర్తవ్యం నాపయాతవ్యమితి నియమేన ప్రచోదితాః ప్రేరితాః॥
8-94-23 ధ్రువం హి తప్తాసి ఇతి క.ఖ.డ.పాఠః॥
8-94-41 దుఃశాసనముక్తవాన్వచ ఇతి ఝ.పాఠః తత్ర వచో దుర్యోధనస్య హతస్య శిరః పదా తాడయిష్యామీత్యేవంరూపం॥
8-94-94 చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.